NOWOŚĆ 

Stanowisko Komitetu Bioetyki Polskiej Akademii Nauk nr 1/2024 z dnia 6 lutego 2024 roku w sprawie konieczności usunięcia barier prawnych i faktycznych w dostępie do metod i środków antykoncepcji

"Komitet Bioetyki apeluje do władz Rzeczpospolitej Polskiej o bezzwłoczne wprowadzenie rozwiązań prawnych, administracyjno-finansowych i organizacyjnych, które zapewnią każdej osobie realny i swobodny dostęp do metod i środków antykoncepcji umożliwiających jej korzystanie z prawa do odpowiedzialnego decydowania o posiadaniu dzieci, o którym mowa w preambule  ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży". Oto lista rekomendacji Komitetu.

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

-------------- 

Stanowisko Komitetu Bioetyki PAN nr 1/2023 z dnia 25 lipca 2023 r. w sprawie ochrony życia i zdrowia kobiet ciężarny

 "Sytuacja kobiet ciężarnych jest dziś bardzo trudna. W świetle tragicznych doniesień medialnych, zrozumiały jest ich lęk i brak zaufania wobec lekarzy, położnych i całego systemu ochrony zdrowia. Niełatwa jest jednak także sytuacja wielu lekarzy, którzy podejmując decyzję o ratowaniu życia lub zdrowia ciężarnej kosztem życia lub zdrowia płodu, muszą mierzyć się z dezinformacją na temat przysługujących im praw i obowiązków zawodowych, strachem przed rzekomymi konsekwencjami prawnymi lub dyscyplinarnymi albo obawą przed innymi konsekwencjami społecznymi. Komitet Bioetyki ma nadzieję, że niniejsze stanowisko pomoże przedstawicielom zawodów medycznych nie ulegać fałszywym interpretacjom, presji i zastraszaniu, lecz działać zawsze zgodnie z powołaniem zawodów medycznych i przepisami obowiązującego prawa. A tym samym, że stanowisko to przyczyni się do lepszej ochrony życia i zdrowia ciężarnych pacjentek." [Z podsumowania

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

-------------- 

Stanowisko Komitetu Bioetyki Polskiej Akademii Nauk nr 2/2023 z dnia 18 sierpnia 2023 roku - Opinia o projekcie ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (druk senacki nr 1072) w sprawie programu polityki zdrowotnej leczenia niepłodności finansowanego ze środków publicznych

"Komitet Bioetyki w pełni popiera ... projekt ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obligujący ministra właściwego do spraw zdrowia do opracowania, wdrożenia, realizacji i finansowania programu polityki zdrowotnej leczenia niepłodności, obejmującego procedury medyczne wspomaganej prokreacji, w tym zapłodnienie pozaustrojowe".

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

-------------- 

VII Wiosenna Szkoła Bioetyki: "BIOETYKA WOBEC KRYZYSU KLIMATYCZNEGO I ŚRODOWISKOWEGO", 3-5 VII 2023, Jabłonna 

Komitet Bioetyki Polskiej Akademii Nauk oraz Centrum Bioetyki i Bioprawa Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego serdecznie dziękują wszystkim słuchaczom i wykładowcom VII Wiosennej Szkole Bioetyki.

W tym roku rozmawialiśmy o wyzwaniach etycznym, społeczno-gospodarczych i praktycznym, przed jakimi stoi ludzkość w dobie kryzysu środowiskowego i klimatycznego, w tym m.in. o filarach, organiczeniach i problemach polityki zrównoważonego rozwoju. 

Szczegółowe informacje i program szkoły dostępne są w tej Broszurze 

 

  -------------- 

Ogólnopolskie Forum Prawa Medycznego i Etyki Lekarskiej im. dr. Pawła Wójcika: "Kolizja dóbr i obowiązków w prawie medycznym i etyce lekarskiej"

 2023  Banner Konflikt dobr

  

  • Organizatorzy: Warszawski Uniwersytet Medyczny, Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN oraz Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego 
  • Termin: 26-27 maja 2023 
  • Miejsce: Warszawski Uniwersytet Medyczny (sala konferencyjna na poziomie -1 Dziecięcego Szpitala Klinicznego; wejście od ulicy Nielubowicza u wylotu Archiwalnej)
  • Program 

-------------- 

We would like to thank all participants and guests for their presence and valuable contributions! Looking forward to seeing you in Riga at the 35th ESPMH Conference.

-------------- 

VI Wiosenna Szkoła Bioetyki: "BIOETYKA I EMOCJE", 20-22 VI 2022, Jabłonna 

Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN i Centrum Bioetyki i Bioprawa WF Uniwersytetu Warszawskiego serdecznie dziękują uczestnikom i wykładowcom VI Wiosennej Szkoły Bioetyki.

Po trzech latach przerwy znowu spotkaliśmy się w pięknym otoczeniu Pałacu w Jabłonnie, aby porozmawiać o bioetyce i emocjach.

Szczegółowe informacje i program szkoły dostępne poniżej:

 

-------------- 

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 1/2022 z dnia 27 lutego 2022 r. potępiające atak Federacji Rosyjskiej na Ukrainę

"Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN wyraża solidarność z narodem ukraińskim i stanowczo potępia bezprawną inwazję Federacji Rosyjskiej na terytorium Ukrainy. Rosyjski atak na Ukrainę stanowi jawne pogwałcenie prawa międzynarodowego. Godzi w podstawowe prawa człowieka, w tym prawo do życia, zdrowia i bezpieczeństwa osobistego.

Komitet w pełni popiera „Oświadczenie środowiska akademickiego w związku z agresją Rosji na Ukrainę” z dnia 24 lutego 2022 r."

--------------  

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 3/2021 z dnia 2 listopada 2021 r. – Apel do władz Rzeczypospolitej Polskiej o podjęcie zdecydowanych działań w walce z czwartą falą pandemii Covid-19 

„Komitet Bioetyki przy Prezydium Polskiej Akademii Nauk zwraca się do organów władz publicznych Rzeczypospolitej Polskiej o podjęcie zdecydowanych działań mających na celu ograniczenie liczby zakażań wirusem SARS-CoV-2 i zachorowań na Covid-19 w naszym kraju. 

Zdaniem Komitetu, w celu ograniczenia kolejnych fal pandemii, konieczne jest:

  1. Zobligowanie wszystkich upoważnionych do tego służb porządkowych do egzekwowania prawnego obowiązku noszenia maseczek ochronnych i do bezwzględnego wyciągania konsekwencji prawnych wobec osób zachowujących się niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
  2. Zobligowanie wszystkich upoważnionych do tego służb porządkowych do systematycznego przeprowadzania kontroli respektowania przez właścicieli, najemców i administratorów budynków/lokali użyteczności publicznej oraz budynków/lokali zamieszkania zbiorowego obowiązujących reżimów sanitarnych, w szczególności wymogów dotyczących stosowania maseczek przez pracowników i klientów (użytkowników) tych budynków/lokali, zasad zachowania dystansu społecznego oraz ograniczeń dotyczących obłożenia tych lokali – i do bezwzględnego wyciągania konsekwencji prawnych wobec właścicieli, najemców i administratorów nieprzestrzegających obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa.
  3. Regularne publikowanie ujednoliconych tekstów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2021 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii oraz innych regulacji prawnych istotnych z punktu widzenia skutecznej walki z pandemią Covid-19, przynajmniej w Internetowym Systemie Aktów Prawnych (ISAP)
  4. Wprowadzenie obowiązkowych szczepień przeciwko zakażeniom wirusem SARS-CoV-2 dla pracowników podmiotów leczniczych, pracowników placówek opiekuńczych, wychowawczych i oświatowych, pracowników świadczących pracę w innych budynkach zamieszkania zbiorowego, funkcjonariuszy tzw. służb mundurowych oraz pracowników sektora usług, którzy oferują usługi w lokalach lub pomieszczeniach zamkniętych.
  5. Opracowanie zasad dotyczących wymogu posiadania Unijnego Certyfikatu Covid przez osoby przebywające w budynkach/lokalach użyteczności publicznej, w szczególności przeznaczonych na potrzeby administracji publicznej, wymiaru sprawiedliwości, kultury i rozrywki, kultu religijnego, opieki zdrowotnej, społecznej lub socjalnej, sportu, obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym, lotniczym, a także warunków i zasad egzekwowania tego wymogu, w tym warunków ważności certyfikatu.
  6. Wprowadzenie ustawowych regulacji umożliwiających przedsiębiorcom egzekwowanie od zatrudnianych pracowników posiadania Unijnego Certyfikatu Covid.
  7. Podjęcie działań na rzecz zwiększenia dostępności bezpłatnych testów wykrywających zakażenie wirusem SARS-CoV-2."

Pełna treść dokumentu dostępna tutaj.

----------------

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 2/2021 z dnia 27 września 2021 r. –  Apel do władz Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie migrantów na granicy polsko-białoruskiej 

"Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN wyraża oburzenie polityką państwa polskiego wobec cudzoziemców przebywających w pasie przygranicznym Polska-Białoruś.

Komitet wzywa rząd polski do podjęcia bezzwłocznych działań, które zapewnią realną ochronę życia i zdrowia cudzoziemców przebywających na granicy polsko-białoruskiej.

Komitet Bioetyki apeluje do władz Rzeczpospolitej Polskiej o natychmiastowe wykonanie orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, który zobowiązał władze polskie do dostarczenia migrantom żywności, wody, odzieży, opieki medycznej i tymczasowego schronienia, oraz o przestrzeganie międzynarodowych i krajowych standardów prawa imigracyjnego i azylowego

Ponadto, Komitet wzywa władze i służby publiczne do podjęcia konstruktywnej współpracy z organizacjami pozarządowymi, które są gotowe do świadczenia pomocy socjalnej i medycznej cudzoziemcom koczującym i błąkającym się na granicy polsko-białoruskiej.

Komitet Bioetyki przypomina, że prawo do życia i zdrowia stanowią fundamentalne prawa człowieka chronione przez porządek międzynarodowy i ustawodawstwo polskie. Żadne partykularne interesy polityczne nie mogą być realizowane kosztem życia, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi."

Pełna treść dokumentu dostępna tutaj.

----------------

Webinar: Global bioethics after the Covid-19 pandemic – 27 August 2021

ESPMH Webinar 2021.2

Save the date and join the discussion with world-renowned scholars on the long-term impact of the COVID-19 pandemic on global bioethics, global health emergences governance, and human rights!

Our eminent keynote speakers are:
• Prof. Judit Sándor (Central European University, Budapest, Hungary)
• Prof. Henk ten Have (Duquesne University, Pittsburgh, USA)

PROGRAM:

  • 12.00 p.m. Introduction to the webinar
  • 12.15 p.m. Reconstructing human rights after the Covid-19 pandemic - Prof. Judit Sándor 
  • 12.45 p.m. Q&A session
  •   1.30 p.m. The Covid-19 pandemic and Global Bioethics - Prof. Henk ten Have 
  •   2.00 p.m. Q&A session
  •   2.45 p.m. Concluding remarks

Moderators:

• Péter Kakuk, PhD (President, European Society for Philosophy of Medicine & Healthcare)
• Joanna Rozynska, PhD (University of Warsaw, Poland)

Register for the webinar by clicking on the link: 

ON-LINE REGISTRATION is open till 23 August 2021!

----------------

V Wiosenna Szkoła Bioetyki: "Wszystko, co warto wiedzieć o szczepieniach", online, 24 VI 2021 

Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN oraz Centrum Bioetyki i Bioprawa WF Uniwersytetu Warszawskiego bardzo dziękują wszystkim wykładowcom i uczestnikom Wiosennej Szkoły Bioetyki. 

Tegoroczna Szkoła skierowana była do wszystkich, którzy szukają rzetelnych i przystępnych informacji na temat tego, dlaczego warto i należy się szczepić, w szczególności do osób, które wciąż się wahają czy się zaszczepić przeciwko Covid-19, które mają zastrzeżenia wobec etycznych aspektów testowania, wytwarzania lub stosowania szczepionek, bądź też wątpliwości co do bezpieczeństwa lub skuteczności szczepień przeciwko Covid-19.

Szczegółowe informacje i program szkoły dostępne są w tej broszurze.

----------------

Stanowisko Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN nr 1/2021 z dnia 14 kwietnia 2021 r. w sprawie projektu ustawy o Narodowym Programie Kopernikańskim

W obronie społeczeństwa otwartego i wolnej nauki 

"Co ma wspólnego obrona społeczeństwa otwartego z debatą na temat przyszłości Polskiej Akademii Nauk? Twierdzę, że pełna wolność, niezależność, autonomia oraz twórczy, odpowiedzialny rozwój nauki możliwe są tylko w społeczeństwie otwartym". "...jeśli mam wybierać pomiędzy wiarą i ortodoksją  a rozumem i swobodnym poszukiwaniem prawdy, wolę żyć w społeczeństwie pogodnego sceptycyzmu, wielości możliwych ścieżek poznawczych oraz dróg i ideałów dobrego życia, a więc w społeczeństwie otwartym". 

--- Fragment wykładu "W obronie społeczeństwa otwartego" prof. Zbigniewa Szawarskiego, Honorowego Przewodniczącego Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN, wygłoszonego na posiedzeniu plenarnym Komitetu w dniu 14 kwietnia 2021 r. (pełny tekst wykład dostępny jest tutaj). 

Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN w pełni solidaryzuje się ze słowami prof. Zbigniewa Szawarskiego. Zgadza się także ze stanowiskiem Prezesa PAN, prof. dr hab. Jerzego Duszyńskiego, zawartym w jego liście do członków społeczności PAN z  6 kwietnia 2021 r.  w sprawie projektu ustawy o Narodowym Programie Kopernikańskim. Komitet deklaruje pełne poparcie dla działań Prezesa PAN zmierzających do zachowania niezależności i integralności polskiej nauki oraz Polskiej Akademii Nauk.

----------------  

Stanowiska Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 5/2020 z dnia 28 października 2020 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 października 2020 r.  stwierdzającego niezgodność art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży z Konstytucją RP

"Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN negatywnie ocenia zarówno samo orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, jak i czas oraz okoliczności, w jakich zostało ono wydane. Komitet Bioetyki stoi na stanowisku, że: (1) Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie jest wyrokiem „za życiem”; to wyrok, który stwarza realne zagrożenie dla życia i zdrowia tysięcy kobiet... (2) Wyrok Trybunału godzi w godność i autonomię kobiet i mężczyzn... (3) Wyrok Trybunału Konstytucyjnego może ograniczyć dostęp do badań prenatalnych.... (4) Wyrok Trybunału Konstytucyjnego osłabia zaufanie obywateli do państwa......

Komitet Bioetyki stoi na stanowisku, że o trudnych i spornych kwestiach nie powinno się rozstrzygać „za plecami” obywateli – poza forum parlamentu, bez szeroko zakrojonej, spokojnej i rzetelnej debaty publicznej. Czas pandemii nie jest właściwy do prowadzenia takich działań. Rządzący powinny się teraz skupić na walce z epidemią oraz na minimalizowaniu społecznych i ekonomicznych kosztów tej walki; na budowaniu poczucia solidarności, a nie wzniecaniu niepotrzebnych konfliktów społecznych".

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

---------------- 

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 4/2020 z dnia 31 lipca 2020 r.w sprawie negatywnych konsekwencji zmiany art. 37a kodeksu karnego dla pacjentów i przedstawicieli zawodów medycznych

"Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN w pełni podziela obawy, wyrażane przez władze samorządu lekarskiego oraz prezesów towarzystw lekarskich, dotyczące negatywnych konsekwencji nowelizacji przepisu art. 37a kodeksu karnego (k.k.) dla bezpieczeństwa prawnego przedstawicieli zawodów medycznych, dobra pacjentów oraz całego systemu ochrony zdrowia". 

"Nadmiernie rygorystyczne zasady wymiaru kary, przyznające priorytet karze izolacyjnej i istotnie ograniczające zakres sędziowskiej swobody w ustalaniu jej rodzaju i wysokości, mogą skłaniać przedstawicieli zawodów medycznych do uprawiania tzw. medycyny defensywnej, czyli do postępowania w sposób minimalizujący ryzyko odpowiedzialności prawnej, a niekoniecznie promujący najlepszy interes pacjenta....Medycyna defensywna stanowi zaprzeczenie medycyny nakierowanej na dobro pacjenta. Miejsce troski, empatii, zaufania i lojalności, stanowiących fundament relacji terapeutycznej, zajmują w niej dbałość o interes własny, strach przed odpowiedzialnością, podejrzliwość, a nawet wrogość między profesjonalistą medycznym a pacjentem. Te złe emocje podważają autonomię profesjonalną przedstawicieli zawodów medycznych, niszczą podwaliny etyczne tych profesji i kruszą zaufanie społeczne do ich przedstawicieli."

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

--------------

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 3/2020 z dnia 23 czerwca 2020 r. w sprawie zasad działania lokalnych komisji etycznych do spraw doświadczeń na zwierzętach, w tym warunków udostępniania informacji dotyczących ocenianych projektów badań

"Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN z zaniepokojeniem przyjmuje informacje o narastającym napięciu między lokalnymi komisjami etycznymi ds. doświadczeń na zwierzętach a przedstawicielami organizacji społecznych, do których zadań statutowych należy działanie na rzecz dobrostanu i praw zwierząt. (....) W trosce o utrzymanie wysokiego poziomu zaufania społecznego do działalności lokalnych komisji etycznych ds. doświadczeń na zwierzętach, Komitet Bioetyki postuluje, aby właściwe organy administracji publicznej potraktowały narastający konflikt (...) jako wezwanie do dyskusji na temat zasadności poszerzenia katalogu informacji przedstawianych i upublicznianych w formie corocznych sprawozdań oraz w formie nietechnicznych streszczeń projektów doświadczeń na zwierzętach. (...) W trosce o sprawne funkcjonowanie lokalnych komisji etycznych ds. doświadczeń na zwierzętach, Komitet Bioetyki postuluje, aby właściwe organy administracji publicznej podjęły bezzwłocznie działania nakierowane na zapewnienie komisjom wsparcia administracyjnego i merytorycznego (zwłaszcza prawnego), które umożliwi tym ciałom zgodne z prawem reagowanie na wnioski o udostępnienie informacji publicznej, bez uszczerbku dla możliwości realizowania ich podstawowych zadań ustawowych." 

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

--------------

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN nr 2/2020 z dnia 19 czerwca 2020 r. -  Apel w sprawie zwalczania mowy nienawiści i pogardy wobec osób identyfikujących się jako osoby homoseksualne, biseksualne lub transpłciowe

"Komitet Bioetyki apeluje do wszystkich uczestników życia publicznego, w szczególności do polityków większości parlamentarnej oraz sympatyzujących z nimi dziennikarzy, o  zaprzestanie wygłaszania i rozpowszechnia nienawistnych, pogardliwych i dehumanizujących komentarzy na temat osób identyfikujących się jako osoby homoseksualne, biseksualne lub transpłciowe (LGBT - lesbian, gay, bisexual, transgender/transsexual)."

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

--------------  

Stanowisko Komitetu Bioetyki przy Prezydium PAN  nr 1/2020 z dnia 31 marca 2020 r. w sprawie organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w trakcie epidemii COVID-19

"W związku z globalną epidemią choroby COVID-19 wywołaną przez wirusa SARS-CoV-2, kierując się troską o zdrowie i życie obywatelek i obywateli Polski (zarówno tych przebywających w kraju, jak i poza jego granicami) oraz innych osób pozostających z nimi w kontakcie, a także uzasadnionymi wątpliwościami co do możliwości zagwarantowania w trakcie epidemii praw wyborczych obywateli

Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN zwraca się z apelem do organów konstytucyjnych Rzeczypospolitej Polskiej o bezzwłoczne podjęcie kroków prawnych koniecznych do przesunięcia terminu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 10 maja 2020 roku."

Pełna treść dokumentu dostępna jest tutaj.

--------------  

IV Wiosenna Szkoła Bioetyki: "CIAŁO W MEDYCYNIE I BIOETYCE", Jabłonna, 24-26 VI 2019 


2019 WSB widgetTermin: 24-26 czerwca 2019 r.
Miejsce: Domu Zjazdów i Konferencji (Pałacu) w Jabłonnie k/o Warszawy
Organizatorzy: Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN & Centrum Bioetyki i Bioprawa IF Uniwersytetu Warszawskiego

Tematyka Szkoły: Status ludzkiego ciała (żywego/martwego, zdrowego/chorego, bezpłodnego/ciężarnego, upośledzonego/udoskonalonego, "wybrakowanego"/protezowanego, leczonego/ulepszanego/testowanego) oraz jego części jest zagadnieniem o centralnymznaczeniu dla większości zagadnień moralnych w biomedycynie. Kwestia ta jest jednak ciągle niedoceniana w debatach bioetycznych i bioprawnych [Campbell 2009]. Czwarta Wiosenna Szkoła Bioetyki była poświęcona problematyce natury ludzkiego ucieleśnienia oraz relacji między osobą a "jej" ciałem w kontekście wybranych praktyk klinicznych oraz praktyki badawczej w biomedycynie - ich faktycznych przejawów oraz standardów normatywnych. PROGRAM SZKOŁY.

Szczegółowe informacje dotyczące Szkoły dostępne są tutaj.